Bàn làm việc

Ba thứ quyết định một chỗ ngồi làm việc là điểm tựa sau lưng, tầm nhìn ra cửa và hướng ánh sáng — hướng bàn theo cung mệnh chỉ là tầng cuối cùng.

Đây là mục có tỉ lệ nội dung giải thích được cao nhất trong cả trụ phong thủy, và cũng là mục dễ áp dụng nhất vì bàn làm việc là món đồ dễ xoay nhất trong nhà. Với người làm văn phòng, tám tiếng mỗi ngày ngồi sai chỗ là một khoản tích luỹ lớn hơn nhiều so với bất cứ điều gì hướng nhà quyết định.

Vị trí chỉ huy: nguyên tắc mạnh nhất, và vì sao

Cách nói cổ điển là ngồi ở vị trí chỉ huy: lưng dựa vào chỗ vững, mặt hướng ra phía cửa, nhưng không nằm thẳng trục cửa. Cùng một cấu hình ấy được nhắc lại cho giường ngủ, cho ghế chủ nhà, cho bàn của người đứng đầu — nó là mô hình lặp lại nhiều nhất trong toàn bộ phong thủy.

Lý do đọc được rất thẳng. Khi sau lưng là khoảng trống hoặc lối đi, một phần chú ý của bạn luôn phải giữ lại để theo dõi phía sau — không phải vì sợ, mà vì đó là phản xạ. Khi lưng có tường và mắt bao quát được cửa, phần chú ý ấy được trả về cho công việc. Đây là điều bạn tự kiểm được trong một buổi: ngồi thử hai cấu hình, mỗi cấu hình nửa ngày.

Xếp theo mức độ giảm dần thì điểm tựa tốt nhất là tường đặc, sau đó là tủ cao hoặc kệ sách kín, sau nữa là vách ngăn, và tệ nhất là khoảng trống có người qua lại. Cửa sổ sau lưng nằm ở khoảng giữa: nó có mặt phẳng nhưng không có cảm giác đặc, lại thêm vấn đề chói mà phần dưới sẽ nói.

Ánh sáng: từ bên, không từ sau, không từ sau màn hình

Nguyên tắc cổ điển nói ánh sáng nên đến từ bên. Nguyên tắc ấy có gốc từ thời viết tay: người thuận tay phải cần sáng từ bên trái để bàn tay không đổ bóng lên chỗ đang viết. Chi tiết nhỏ này đáng nhắc vì nó cho thấy nguyên tắc phong thủy thường sinh ra từ một quan sát thực dụng rồi mới được gói vào ngôn ngữ khí và hành.

Với màn hình, cùng nguyên tắc ấy cho ra ba trường hợp rõ ràng:

• Cửa sổ phía sau màn hình — bạn nhìn thẳng vào nguồn sáng mạnh, màn hình thành tối om so với nền phía sau. Trường hợp tệ nhất.
• Cửa sổ phía sau lưng — ánh sáng dội lên mặt kính thành vệt loá, và bóng đầu bạn đổ ngay vào vùng đang đọc.
• Cửa sổ bên hông — sáng đều, không loá, không ngược. Đây là cấu hình cần nhắm tới, và nó cũng là cấu hình mà nguyên tắc cổ điển mô tả.

Khi cấu hình cửa sổ không đổi được, thứ đổi được là rèm và một đèn bàn hắt từ bên. Cách này rẻ hơn mọi giải pháp khác và có hiệu quả thấy ngay.

Trần, lối đi và những thứ phía trên

Không ngồi dưới dầm lộ, dưới miệng điều hoà thổi thẳng đỉnh đầu, hay dưới kệ treo nặng. Ba điều này cùng một nhóm lý do với phòng ngủ và cũng cùng một cách sửa: dịch bàn ra khỏi vùng đó, thường chỉ cần nửa mét.

Không ngồi quay lưng ra lối đi chung. Nếu văn phòng bắt buộc như vậy — trường hợp rất phổ biến ở không gian mở — thì hai cách chữa tốn ít nhất là kê một tủ thấp hoặc một chậu cây cao phía sau ghế để tạo ranh giới, và xoay màn hình lệch đi để nó không nằm trong tầm nhìn của người đi qua.

Hướng bàn theo cung mệnh — tầng cuối cùng

Theo phái Bát Trạch, hướng mặt người ngồi quay về nên rơi vào một trong bốn hướng hợp với cung mệnh, và Phục Vị thường được chọn cho việc cần tập trung, Sinh Khí cho việc cần đà. Cách xác định nằm ở mục phương hướng, và xin nhắc lại vì đây là chỗ nhầm kinh điển: tính theo hướng mặt bạn quay về, không phải hướng mặt bàn nhìn ra.

Chúng tôi đặt phần này ở gần cuối bài một cách có chủ ý. Trong một phòng thật, số vị trí đặt được bàn thường chỉ có hai hoặc ba, và ràng buộc thật đến từ ổ điện, cửa sổ và cửa ra vào. Khi hướng hợp mâu thuẫn với điểm tựa hoặc với ánh sáng, bỏ hướng. Hai thứ kia bạn cảm nhận được mỗi giờ; hướng thì không.

Mặt bàn: chỗ trống là tài nguyên

Cổ thư nói minh đường phải rộng — khoảng trống trước mặt. Ở quy mô một cái bàn, minh đường chính là phần mặt bàn trống trước màn hình, và nguyên tắc “rộng thì tốt” ở đây gần như là một mô tả trực tiếp: chỗ trống là chỗ để mở một quyển sổ, đặt một tập giấy, làm một việc bằng tay.

Về ngũ hành, bàn làm việc được xếp thuộc Mộc vì Mộc là hành của sự vươn và của tư duy đang lớn. Cách dùng thực tế của điều đó rất khiêm tốn: một mặt gỗ thật hoặc một cây nhỏ đặt bên trái, không phải một bảng màu xanh phủ kín. Cách chọn màu theo quan hệ sinh nằm ở mục màu sắc.

Bàn ở nhà: ranh giới thay cho bức tường

Làm việc tại nhà xoá mất ranh giới mà văn phòng vốn dựng sẵn, và đây là chỗ cổ thư không có gì để nói vì nó chưa từng gặp tình huống ấy. Suy từ nguyên tắc gốc “mỗi không gian một chức năng”, cách làm hợp lý là dựng ranh giới bằng thứ khác khi không dựng được bằng tường: một cái bàn chỉ dùng để làm việc, một khoảng giờ cố định, một động tác kết thúc ngày như dọn mặt bàn và tắt màn hình.

Phần ranh giới trong không gian màn hình — thông báo, số lượng tab, chỗ để chú ý — nằm ở mục không gian số, và chúng tôi ghi rõ ở đó rằng đấy là phép suy rộng của chúng tôi chứ không phải nội dung cổ truyền.

Hiểu lầm thường gặp

Hiểu lầm phổ biến nhất là tin rằng đặt thêm một vật lên bàn sẽ bù được cho một chỗ ngồi sai. Không bù được. Nếu bạn ngồi quay lưng ra lối đi, chói màn hình và không có điểm tựa, thì mọi thứ đặt thêm chỉ làm hẹp phần mặt bàn trống — tức là làm xấu đi đúng cái thứ mà phong thủy gọi là minh đường.

Hiểu lầm thứ hai là đảo ngược thứ tự ưu tiên: đo hướng trước, rồi ép chỗ ngồi theo số đo. Thứ tự đúng đi từ thứ ảnh hưởng mạnh nhất xuống thứ ảnh hưởng nhẹ nhất — điểm tựa, ánh sáng, tầm nhìn, rồi mới đến hướng. Đây cũng là thứ tự mà mục nhà ở dùng cho cả căn nhà, và nó nhất quán trên mọi quy mô.